Cyfrowa szkoła to miejsce, w którym technologia pomaga uczniom szukać odpowiedzi, tworzyć, eksperymentować i współpracować. Laptop, monitor interaktywny czy robot edukacyjny zyskują wartość wtedy, gdy nauczyciel potrafi wykorzystać je w konkretnym zadaniu. Dlatego plan rozwoju cyfrowego powinien łączyć wyposażenie z metodami pracy, bezpieczeństwem i rozwojem kompetencji całej społeczności szkolnej.
Punktem wyjścia jest tutaj diagnoza potrzeb uczniów i nauczycieli. Na jej podstawie szkoła określa cele, dobiera narzędzia, przygotowuje kadrę i sprawdza efekty wdrożenia – zostanie ona omówiona w późniejszej części wpisu.

Właśnie takie podejście stoi za Polityką Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE) – dokumentem, który wyznacza kierunki cyfrowych zmian w polskiej edukacji do 2035 roku. W tym dokumencie wskazano aż 10 obszarów, które obejmują nie tylko wyposażenie szkół, ale również sposób prowadzenia zajęć, przygotowanie samych nauczycieli, bezpieczeństwo czy organizację całej pracy szkoły.

Rządowy program „Cyfrowy Uczeń” jest jednym z narzędzi wspierających realizację właśnie tych założeń. Obejmuje one m.in. rozwój nowych technologii, dydaktyki cyfrowej, kompetencji nauczycieli oraz wyposażenia uczniów i szkół.

Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE) to państwowy dokument strategiczny na lata 2024-2035. Zaś program cyfrowej transformacji szkoły opisuje działania zaplanowane dla konkretnej placówki. Obejmuje dziesięć obszarów: diagnozę edukacji cyfrowej, podstawę programową, nowe technologie i AI, dydaktykę i zasoby cyfrowe, przygotowanie nauczycieli, wyposażenie, kształcenie specjalistów, bezpieczeństwo, organizację pracy oraz wsparcie szkół. Szkolny program przekłada te kierunki na odpowiedzi: co chcemy poprawić, jakie działania podejmiemy, kto je poprowadzi i po czym poznamy, że przyniosły efekt? Warto przygotować go tak, aby służył również po zakończeniu zakupów: przy organizacji lekcji, planowaniu szkoleń i podejmowaniu kolejnych decyzji o wyposażeniu szkoły. Dobrze opracowany dokument pomaga wyjaśnić, dlaczego szkoła potrzebuje właśnie tych narzędzi i jak zamierza je wykorzystać.

Na stronie MEN dostępny jest Ramowy Program Transformacji Cyfrowej Szkoły, dzięki któremu każda szkoła może przeanalizować swoją sytuację. Należy jednak pamiętać, że celem tego dokumentu jest zaplanowanie i wdrożenie procesu cyfrowej transformacji szkoły zgodnie z wytycznymi Ministerstwa.

Współczesne kompetencje cyfrowe obejmują również wyszukiwanie i ocenianie informacji, krytyczne myślenie, tworzenie treści cyfrowych, współpracę, rozwiązywanie problemów oraz świadome korzystanie z nowych technologii. To szczególnie istotne w świecie, w którym uczniowie coraz częściej spotykają się z narzędziami wykorzystującymi sztuczną inteligencję a niekoniecznie wiedzą jak prawidłowo i bezpiecznie z niej korzystać. Dlatego cyfrowa edukacja nie powinna ograniczać się do lekcji informatyki.
Technologie mogą być wykorzystywane również podczas nauki matematyki, biologii, fizyki, geografii, języków czy przedmiotów zawodowych, tak aby nie tylko wspierać naukę, ale także uczyć młode pokolenie świadomego, bezpiecznego i efektywnego korzystania z nowych możliwości technologicznych.

SmartLab – kompleksowa pracownia terminalowa to gotowe rozwiązanie do stworzenia szkolnej pracowni komputerowej. Zestaw obejmuje infrastrukturę pracowni wraz z serwerem, stanowiskami terminalowymi, stanowiskiem nauczycielskim oraz elementami sieciowymi niezbędnymi do jej funkcjonowania. W skład rozwiązania wchodzą również licencje i oprogramowanie do pracy dydaktycznej oraz zarządzania klasą, a także komplet mebli pozwalających ergonomicznie zorganizować stanowiska uczniów. Istotnym elementem zestawu jest również wdrożenie i 2-godzinne szkolenie online dotyczące konfiguracji oraz użytkowania pracowni. Dzięki temu szkoła otrzymuje nie tylko sprzęt, ale przygotowaną do pracy całą, idealną infrastrukturę.

Praca z całą klasą, czyli połączenie monitora interaktywnego InsGraf Digital EduSpace 65’ i Classwise Inteligentna Klasa. Jeśli szkoła chce zwiększyć aktywny udział uczniów podczas każdej lekcji, warto połączyć odpowiedni ekran z nowoczesnym narzędziami dostępnymi na rynku edukacyjnym. Przykładem może być zestaw łączący wielofunkcyjny monitor z rozwiązaniem oferującym: gotowe lekcje, scenariusze zajęć, szybkie tworzenie własnych materiałów oraz analizę postępów uczniów.

Praca indywidualna i zespołowa kilka słów o tym jak wykorzystać tablet Lenovo Idea Tab Pro 12,7 cali. Ekran o rozdzielczości 3K, 8 GB pamięci RAM i 128 GB pamięci wewnętrznej to szerokie możliwości do pracy z materiałami cyfrowymi, do korzystania z programów edukacyjnych, sporządzania notatek czy dokumentowania projektów uczniowskich. Wbudowane aplikacje pozwalają na przyspieszenie nauki, stworzenie warunków, które zaciekawią uczniów. To idealne rozwiązanie także do nauki kodowania,  programowania czy projektowania – umiejętności tak pożądanych w dzisiejszym świecie.

Program multimedialny JumboEdu zawiera 1200 interaktywnych plansz o trzech poziomach trudności. To propozycja do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, wspierające rozwój m.in. umiejętności matematycznych, logicznego myślenia, pamięci oraz percepcji.. Uczniowie najpierw rozwiązują zadanie wyświetlane na ekranie i wyjaśniają sposób swojego rozumowania, a następnie wykonują podobne ćwiczenie z wykorzystaniem konkretnych przedmiotami. Nauczyciel dobiera trudność do możliwości grupy.

LEGO® Education Informatyka i AI łączy budowanie, programowanie i pracę z danymi. Rozwiązanie obejmuje 30 gotowych lekcji, aplikację Coding Canvas i portal dla nauczycieli. Zagadnienia prowadzą od podstaw programowania do funkcji oraz AI i danych. Zajęcia z wykorzystaniem zestawów LEGO charakteryzuje praca w zespole, gdzie uczniowie budują rozwiązanie, programują jego działanie, testują rezultat i poprawiają błędy. Nauczyciel wspiera uczniów podczas całych zajęć, ale kontroluje również sposób podziału zadań i uzasadnienie wprowadzanych zmian. Takie zajęcia pomagają rozwijać myślenie algorytmiczne oraz przygotowują uczniów do bardziej zaawansowanej pracy z technologią. Warto wspomnieć tutaj również o zestawach LEGO® Education Nauki przyrodnicze i ścisłe, które pozwalają prowadzić zajęcia oparte na budowaniu modeli, obserwacji i testowaniu z zakresu biologii, chemii czy fizyki. Nauczyciel otrzymuje dostęp do scenariuszy i materiałów w portalu edukacyjnym, dzięki czemu praca z tymi zestawami staje się bardzo łatwa a ich wykorzystanie podczas zajęć z pewnością zaangażuje wszystkich uczniów.

Wspólna aktywność, praca w grupie z wykorzystaniem odpowiednich aplikacji edukacyjnych na monitorze interaktywnym może być początkiem rozmowy o emocjach, o komunikacji oraz relacjach międzyludzkich. Właśnie do takich rozwiązań należy Akademia Emocji Hey Feelings, która łączy interaktywne gry, fizyczne pomoce i materiały dla nauczycieli. Rozwiązanie to przeznaczone dla dzieci w wieku od 3 do 10 lat, w tym, co ważne dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, dlatego już w edukacji wczesnoszkolnej warto wprowadzać taką pomoc dydaktyczną na lekcje.
Początek zajęć może być poprowadzony przez nauczyciela z wykorzystaniem aplikacji na monitor, natomiast dalsze etapy można przeprowadzić z kartami i pomocami fizycznymi. W programie szkoły takie działanie warto powiązać z potrzebami wychowawczymi konkretnej grupy. Może być również wartościowym wsparciem dla dzieci, które stawiają pierwsze kroki w szkolnej rzeczywistości.

Knowla Box – aktywna ściana/podłoga to mobilne urządzenie umożliwiające pracę z interaktywnymi aktywnościami zarówno na podłodze,  jak i na ścianie. Zakres przeprowadzanych z tym urządzeniem zajęć zależy od wybranych pakietów, dodatkowych aplikacji, dlatego przy planowaniu zakupu należy zastanowić się, które dodatki będą spełniały wyobrażenie o przewidywanych zmianach w nauczaniu w danej placówce. Magiczny Dywan Kinebi 5.0 Pro Szkoła wykorzystuje projekcję i czujniki ruchu do ćwiczeń oraz zabaw. Obraz wyświetlany ze specjalnie zaprojektowanego projektora buduje efekt wirtualnego „magicznego dywanu”, na którym dzieci w wieku wczesnoszkolnym przeżywają wciągające przygody edukacyjne z różnych  dziedzin wiedzy. Magiczny dywan jak i Knowla Box – aktywna ściana/podłoga stanowią  więc idealne przykłady wyposażenia przeznaczonego do aktywności angażujących jednocześnie ruch, koordynację i współdziałanie najmłodszych uczniów.

W obu przypadkach warto zaplanować odpowiednie miejsce do pracy z takim urządzeniem, uwzględniając płaskie, jasne podłoże czy ścianę, a także organizację grupy i konkretne zadania. Są to przykłady rozwiązań do szerszego programu rozwoju szkoły, warto przemyśleć więc możliwość sfinansowania wybranego urządzenia z dotacji.

Cyfrowa transformacja szkoły może być realizowana z wykorzystaniem różnych źródeł finansowania. Jednym z programów wspierających cyfrową transformację szkoły jest program „Cyfrowy Uczeń”, który pozwala szkołom, placówkom, poradniom czy przedszkolom sfinansować określone zakupy związane z rozwojem cyfrowego środowiska edukacyjnego.
Przy planowaniu takich zakupów, warto spojrzeć szerzej niż tylko na cenę pojedynczego urządzenia, które wzbudziło największe zainteresowanie, należy uwzględnić również koszty wdrożenia i utrzymania, takie jak dodatkowe licencje, serwis, akcesoria czy co ważne przyszłe potrzeby szkoleniowe. W ramach programów rządowych zakres wsparcia zawsze określa rozporządzenie, publikowane są wtedy wnioski i wytyczne co do możliwości finansowych produktów.
W tym wypadku wytyczne obejmują m.in. sprzęt komputerowy, cyfrowe materiały edukacyjne, oprogramowanie do wykorzystania już posiadanego sprzętu, oprogramowanie i zasoby cyfrowe oraz dodatkowe wyposażenie. Warto również sprawdzić, czy planowana konfiguracja rzeczywiście pozwoli wykorzystać zakupiony sprzęt podczas zajęć. Może to oznaczać konieczność uwzględnienia urządzenia sterującego, kompatybilnego komputera lub tabletu, licencji dla odpowiedniej liczby stanowisk oraz wymaganych akcesoriów. Dlatego przy planowaniu budżetu warto porównywać kompletne rozwiązania, a nie tylko cenę pojedynczego urządzenia.

Zakup nowego sprzętu lub narzędzi cyfrowych to dopiero początek. Aby technologia rzeczywiście wspierała nauczanie, nauczyciele powinni wiedzieć, jak wykorzystać jej możliwości podczas codziennej pracy z uczniami. Warto więc już na etapie planowania zakupów uwzględnić również czas i działania związane z wdrożeniem nowych rozwiązań. Warto zadbać o szersze doskonalenie kompetencji nauczycieli, szczególnie gdy szkoła wdraża rozwiązania wymagające nie tylko znajomości ich obsługi, ale również odpowiedniej metodyki pracy. Przykładem może być szkolenie LEGO® Education SPIKE™ Prime, podczas którego nauczyciele poznają metodykę LEGO® Education, pracę metodą projektu i STEAM oraz wspólnie przepracowują przykładowe scenariusze zajęć.

Podobną rolę może pełnić szkolenie z wykorzystania robota Photon i jego modułów edukacyjnych, które pozwala nauczycielom lepiej poznać możliwości narzędzia i zaplanować jego wykorzystanie podczas zajęć.

Takie szkolenia warto traktować jako element szerszego, długoplanowego planu cyfrowej transformacji szkoły. Dzięki temu zakupione technologie nie pozostają jedynie wyposażeniem pracowni, ale stają się narzędziami, które nauczyciele potrafią świadomie wykorzystywać w pracy dydaktycznej każdego dnia.

Cyfrowa transformacja szkoły to nie tylko zakup urządzeń i oprogramowania. Wraz z nowymi technologiami pojawiają się również pytania o bezpieczeństwo uczniów i ich danych, prywatność uczniów, odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji oraz higienę cyfrową. Dlatego zasady bezpiecznego korzystania z technologii warto ustalić jeszcze przed wdrożeniem nowych rozwiązań.

Przed wprowadzeniem danego narzędzia warto ustalić:
– jakie dane są przetwarzane/ będą przechowywane,
– czy wymagane jest utworzenie kont użytkowników,
– gdzie przechowywane są dane oraz kto ma do nich dostęp.
Należy również upewnić się, czy rozwiązanie jest odpowiednie dla wieku uczniów i czy jego wykorzystanie jest zgodne z zasadami obowiązującymi w szkole.
AI może wspierać nauczyciela w przygotowywaniu materiałów, pomysłów na ćwiczenia czy różnicowaniu zadań, ale wygenerowane treści zawsze powinny zostać zweryfikowane przed wykorzystaniem na lekcji. Uczniowie również powinni wiedzieć, że odpowiedź wygenerowana przez AI nie musi być prawdziwa i wymaga sprawdzenia w wiarygodnych źródłach. Ważną zasadą jest również ochrona prywatności do ogólnodostępnych narzędzi, do zasobów sztucznej inteligencji AI nie należy wprowadzać danych pozwalających na identyfikację uczniów, ich dokumentacji ani innych informacji objętych ochroną.

Pojawia się więc pytanie: jak zadbać o higienę cyfrową podczas zajęć w szkole? Wykorzystanie technologii nie powinno oznaczać, że cała lekcja odbywa się przed ekranem. Warto przeplatać pracę z urządzeniami z rozmową, ruchem, eksperymentowaniem, pracą zespołową i aktywnościami: ruchowymi i manualnymi. Czas oraz sposób korzystania z urządzeń powinny być odpowiednio dostosowane.

Cyfrowa edukacja obejmuje również przygotowanie uczniów do bezpiecznego funkcjonowania w sieci w przyszłości. Warto rozmawiać z uczniami o ochronie prywatności, silnych hasłach, wiarygodności informacji i ich weryfikacji, cyberprzemocy oraz zasadach reagowania na niepokojące sytuacje. Równie istotne jest wskazanie, do kogo uczeń może zwrócić się o pomoc, jeśli zetknie się z przemocą lub innym zagrożeniem w środowisku cyfrowym. Przeprowadzenie takich zajęć może być pierwszym krokiem do kolejnych działań z wykorzystaniem zakupionych narzędzi cyfrowych.

W ofercie Moje Bambino można znaleźć wyposażenie i zasoby do różnych etapów cyfrowej transformacji: monitory interaktywne, programy edukacyjne, zestawy do programowania, materiały wspierające pracę wychowawczą oraz rozwiązania do nauki przez działanie.

Warto zapoznać się z produktami i pakietami w kategorii „Cyfrowy Uczeń” i wybrać rozwiązania odpowiadające potrzebom szkoły. Punktem wyjścia do rozmowy o wyposażeniu może być przygotowana diagnoza, wiek uczniów i planowany sposób wykorzystania narzędzi